Dialoogbijeenkomsten Gebiedsproces

Dialoogbijeenkomst Gebiedsproces 31 mei 2022: ‘Weer water in de beken!?’

Op tweede bijeenkomst voor het Gebiedsproces ‘Heel het Renkums Beekdal’ gingen de ruim 70 deelnemers met elkaar in gesprek over hoe de verdroging van het beekdalgebied is terug te dringen. Als opstap voor de discussie reikten deskundige sprekers verschillende oplossingsmogelijkheden aan.
Als resultaat van de discussie roepen de deelnemers burgers en bestuurders op:
  • zich als goede voogden van de beekdalen te gedragen en op te komen voor de (water)rechten van de beken
  • zuiniger om te gaan met water en consumeer gedrag te verminderen
  • waterwaterwinningen in de beekdalen af te bouwen en naar elders (Betuwe) te verplaatsen.
  • naaldbomen uit de water inzijgingsgebieden voor beken te verwijderen.
  • maatregelen te nemen om heide en beeknatuur te herstellen
  • de recreatieve druk op de beekdalen door zonering en herinrichting te verminderen en de leefgebieden van soorten als ijsvogel te beschermen.
Maatregelen tegen verdroging kunnen om begrijpelijke redenen weerstand oproepen, maar om ook op langere termijn een prachtig beekdal voor volgende generaties te behouden, is ingrijpen in de toenemende uitdroging echt noodzakelijk.
In volgende bijeenkomsten van het gebiedsproces zullen oplossingen meer concreet besproken worden met vragen als:
  • Welke naaldbospercelen kunnen worden omgevormd tot stuifvlakte, heide of loofbos
  • Zijn er kansen voor de natuur om op de lage natte delen van de dalen en de rivier moeras en beek en rivierbegeleidende bossen te ontwikkelen.
  • Hoe snel kan de drinkwaterwinning uit het beekdal (La Cabine) worden afgebouwd
  • Hoe snel kan Parenco afkoppelen van beekdalwaterwinning en het proceswater voor de papierproductie uit de Rijn halen zoals ze in Roermond het al uit de Maas halen
  • Hoe kunnen we de toegevoegde waarde van eeuwenoude landbouwpercelen als erfgoed behouden met een natuurinclusief beheer en verwildering voorkomen
  • Hoe beschermen wij de ijsvogel
Intussen hebben Provincie Gelderland, Waterschap Vallei en Veluwe en de gemeenten Renkum, Ede en Wageningen, elk naar vermogen, financiële en/of personele steun en samenwerking op het gebiedsproces toegezegd. Daarmee kan voor de begeleiding van het proces een vrijgesteld gebiedsregisseur worden aangesteld. Maarten Witberg gaat dit voor ons vanuit het Bezoekerscentrum Renkums Beekdal doen met een inzet van een dag per week tot t eind van het jaar.
Op onze website kunt u de weg vinden naar de verslagen van het gebiedsproces en de aanmelding voor volgende bijeenkomsten en binnenkort ook voor de speciale gebiedsproces nieuwsbrief namens de gebiedspartners van het burgerinitiatief het Gletsjerparadijs.
In De Gelderlander staat een interview met Mathieu Pinkers over de noodzaak van duurzaam beheer om de kwetsbare natuur in het Renkums Beekdal te behouden.

Dialoogbijeenkomst Gebiedsproces 22 april 2022

In het hotel De Buunderkamp, midden in het stroomgebied van de Renkumse beek was op 22 april met ruim 100 aanwezigen de eerste bijeenkomst van het gebiedsproces ‘Heel het Renkums Beekdal’. Doel van dit gebiedsproces is om te komen tot een duurzame visie voor de toekomst van het Renkums Beekdal.

Tijdens de presentaties lieten onder meer de Stichting Renkums Beekdal en vertegenwoordigers van de Provincie Gelderland er geen misverstand bestaan: het gaat hard bergafwaarts met de natuur op de Veluwe en met die van het Renkums Beekdal in het bijzonder. Verzuring en vermesting als gevolg van stikstofneerslag en verdroging door het oppompen van drinkwater en overbebossing hebben grote schade toegebracht aan een van de belangrijkste natuurgebieden van Noord-West Europa. In het Renkums Beekdal, een groot gebied dat zich uitstrekt over de drie gemeenten Wageningen, Renkum en Ede, presenteert de schade zich onder meer in droogvallende beken en een drastisch afnemende biodiversiteit.

De vele en soms tegenstrijdige belangen van onder meer recreatie, landbouw, de drinkwatervoorziening en de houtproductie op de Veluwe zijn daar deels debet aan. Er zijn ingrijpende maatregelen nodig, waarvoor een zo groot mogelijk draagvlak moet worden gevonden om succesvol te zijn.

Stichting Renkums Beekdal heeft voor de start van het gebiedsproces een aanloop van twee jaar achter de rug, met veel lobbywerk. De resultaten zijn bemoedigend.  De drie betrokken gemeenten hebben het Renkums Beekdal inmiddels opgenomen in hun lange termijn visie voor de inrichting van de omgeving. Ook heeft de Provincie Gelderland zich aangesloten bij deze speurtocht naar een duurzame oplossing. Een eerste concrete resultaat ligt al om de hoek: de doorbraak onder de N225 waarmee de Renkumse beek vrije toegang krijgt tot de uiterwaarden.

Volgens Mathieu Pinkers, initiatiefnemer van het gebiedsproces en voorzitter van Stichting Renkums Beekdal, is nu het moment om het proces van natuurherstel van onderaf een breder draagvlak te geven. Ruim honderd bewoners, ondernemers, agrariërs, ambtenaren van de provincie Gelderland en vertegenwoordigers van natuurbeheerorganisaties waren tijdens de lancering van het gebiedsproces aanwezig. In groepssessies spraken de aanwezigen onderling over oplossingen en maatregelen (klein en groot) die als zinvol en haalbaar worden gezien. Vervolgsessies staan gepland. De suggesties worden verzameld om zo te komen tot een advies en een visie van zoveel mogelijk belanghebbenden. Het burgerinitiatief gaat daarover vervolgens in overleg met de Provincie Gelderland. Eind mei vindt de volgende sessie plaats met als thema ‘Water in de Beken’. U kunt zich hiervoor  alvast aanmelden via info@renkumsbeekdal.nl

Het gebiedsproces ‘Heel het Renkums Beekdal’ wordt georganiseerd door een burgerinitiatief van Stichting Renkums Beekdal, in samenwerking met het Natuurcentrum Veluwe, Vijf dorpen in het Groen, IVN Ede, Platform Lage Veluwe, Landgoed Quadenoord, Samenwerkende Milieugroepen Ede, Mooi Wageningen en IVN Zuidwest-Veluwe. Het proces wordt begeleid door een professioneel gebiedsregisseur en wordt ondersteund door de gemeenten Renkum, Wageningen en Ede, Waterschap Vallei-Veluwe en Provincie Gelderland met de programma’s Veluwe op 1, Natuurherstel, Ontsnippering en Gelderse Stikstofmaatregelen.

Derde Dialoogbijeenkomst Heel het Renkums Beekdal, 15 juni 2021

Op weg naar een samenhangend Gebiedsproces voor Heel het Renkums Beekdal.

In 2022 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking en worden alle huidige bestemmingsplannen en daarop gebaseerde verordeningen vervangen door nieuwe gebaseerd op de Omgevingswet. Stappen om tot uitwerking van de Omgevingswet te komen zijn onder meer het opstellen van een Omgevingsvisie, een Omgevingsplan en de uitwerking daarvan in plannen voor deelgebieden en programma s voor uitvoering. Al deze plannen vragen om actieve burgerparticipatie. Voor heel het Renkums Beekdal bij drie gemeenten, Renkum, Wageningen en Ede.

De  Stichting Renkums Beekdal en een aantal lokale gebiedspartners ( Vijf Dorpen in t groen, IVN Zuid West Veluwe en IVN Ede, Platform Lage Veluwe, Natuurcentrum Ede, Milieugroepen Ede, Landgoed Quadenoord ) hebben daarom het initiatief genomen om te komen tot een samenhangend gebiedsproces voor Heel het Renkums Beekdal waarmee inbreng geleverd kan worden op de hiervoor genoemde planvorming in het kader van de Omgevingswet. Het initiatief , voorlopig onder de werktitel “t Gletsjerparadijs” ( een  verwijzing  naar de oorsprong van t gebied (gletsjer) en de Paradijsbeek in de gemeente Renkum en het Paradijs, een bos in de Sysselt , gemeente Ede) kan op de steun rekenen van wethouders in de drie gemeenten. Ook bij de provincie Gelderland is het initiatief goed ontvangen en verkennen wij nu hoe de provincie het gebiedsproces kan faciliteren. Daarover binnenkort meer. Hier vindt u de presentatie van het initiatief. ( link naar file)

Renkum en het beekdal

De gemeente Renkum werkt momenteel aan de Omgevingsvisie Renkum en zal deze eind 2021 vaststellen.  In het laatste kwartaal van 2021 zal de gemeente Renkum ook het opstellen van het Omgevingsplan Renkum aanpakken en in 2022 afronden met uitvoeringsprogramma s. De concept versie van de Omgevingsvisie Renkum kunt u hier inzien.

Wageningen en het beekdal

De gemeente Wageningen heeft de Omgevingsvisie Buitengebied Wageningen in najaar 2020 vastgesteld. In 2021 wordt gewerkt aan de visie op de bebouwde kom van Wageningen .

Kijk hier voor de visie buitengebied

Ede en het beekdal

Ook de gemeente Ede werkt in 2021 aan de Omgevingsvisie Ede. Deze zomer wordt de concept omgevingsvisie opgesteld daarna volgt de procedure voor bewonersparticipatie en de raadsvaststelling. Meer informatie vindt u hier: Omgevingswet en Omgevingsvisie | Gemeente Ede

Gelderland en het beekdal

Ook de provincie Gelderland heeft een Omgevingsvisie opgesteld. Momenteel werkt de provincie aan de uitwerking van een Recreatiezonering Veluwe als onderdeel van het Natura 2000 beheerplan voor de Veluwe.

Dialoogavond noordelijke bovenstroomse deel van het Renkums Beekdal, juli 2020

Op 20 februari 2020 organiseerde de Stichting Renkums Beekdal een tweede Dialoogavond over toekomstige ontwikkelingen in het ( zuidelijke deel) van het Renkums Beekdal. Hieronder leest u wat nadien gebeurde. Wij zullen in juli een derde Dialoogavond organiseren, als de coronamaatreglen dat toe laten. De focus zal dan zijn op de ontwikkelingen in het noordelijke bovenstroomse deel van het Renkums Beekdal, van A12 tot De Ginkel. U kunt de aankondiging van datum en plaats begin juli verwachten.

Omgevingsvisies Renkum, Wageningen en Ede

De Omgevingsvisie Buitengebied Wageningen is eind mei door het college aangeboden ter behandeling door de raad van de gemente Wageningen. Het Renkums Beekdal is in de visie erkend als Robuste Ecologische Corridor met de beekdalflank en het mondingsgebied op Wagenings grondgebied ( de deelgebieden Wageningse berg en Bos en Uiterwaarden) bestemd als “kernzone natuur, slimme recreatie en verbindingszone natuur” Ook is het gebied onderdeel van de Renkumse Poort die de Nederrijn verbindt met de Veluwe. De stuwwal is belangrijk voor het aanleveren van (kwel)water aan de Renkumse beek en de waterwinning. Samen met partners wil de gemeente scenario’s ontwikkelen waarin de biodiversiteit maximaal vergroot kan worden. Er komt een plan om de verbindingen van de natuur met het dal van de Renkumse Beek en de uiterwaarden te verbeteren. Voor de energieopwekking in/nabij het Renkums Beekdal ziet men alleen mogelijkheden voor zonnevelden op de voormalige vuilstort – plaats (9 ha) nabij Oostereng. Mogelijke benutting van het bos op de Wageningse flank van het Beekdal voor de plaatsing van windmolens is pas aan de orde als laatste locatie die onderzocht kan worden als alle andere locaties voor windmolens elders in het buitengebied van Wageningen zijn afgevallen. Stichting Renkums Beekdal heeft samen met een aantal andere gebiedspartners aangegeven inbreng te willen leveren op de uitwerking en programmering van de Omgevingsvisie Wageningen voor wat betreft het gebied Renkums Beekdal, Poort van de Veluwe. www.toekomstwageningen.nl

De gemeente Renkum heeft begin maart een Startnotitie vastgesteld voor het opstellen van een Omgevingsvisie voor het grondgebied van de gemeente. Deze visie moet de komende twee jaar zijn beslag krijgen. Ook de gemeente Ede heeft het proces voor een Omgevingsvise opgestart.

In het bovenstroomse deel van het Renkums Beekdal bespreekt de raad van de gemeente Ede begin juni het plan voor de ontwikkeling van De Ginkel.

Regionale Energie Strategie

Voor de Regionale Energie Strategie is zowel voor de regio Foodvalley als voor de regio Arnhem-Nijmegen het eerste concept bod voor energieopwekking opgesteld. Dit bod doorloopt nu een bestuurlijk traject en wordt per 1 oktober aangeboden aan het Rijk. Voor het Renkums Beekdal is hierin van belang dat in de gemeente Renkum het buitengebied nabij de Telefoonweg , op de waterscheiding van het Renkums met het Heelsums Beekdal, is aangegeven als “zoekgebied”voor electriciteitsopwekking, zon en wind, overeenkomstig het gemeentelijk beleid.

Parenco wordt genoemd als locatie voor levering van (rest) warmte aan woningen in Renkum, Wageningen en Ede. De leidingen voor het transport van deze warmte zullen mogelijk gevolgen hebben voor het beekdal.

In de RES Foodvalley wordt voor de plaatsing van zonnevelden en windmolens een voorkeur uitgesproken voor inpassing langs de hoofdinfrasructuur, de A12 en A 30 in de gemeente Ede. Dus ook langs de A12 die het Renkums Beekdal doorsnijdt. Er wordt echter voorgesteld de zoekgebieden voorlopig te beperken tot de zones langs de A12 tussen Veenendaal en Ede/Bennekom en de A30 ten westen van Ede. Daarmee lijkt de inpassing van windmolens en zonnevelden langs de A12 door het Renkums Beekdal vooralsnog (tot 2030) niet aan de orde.

Dialoogavond ‘Toekomst van het Renkums Beekdal’ 20 februari 2020

Een verkenning van een natte ecologische verbinding met de uiterwaard en mogelijke gevolgen van de energietransitie voor het zuidelijke deel van het beekdal

Op 20 februari heeft de Stichting Renkums Beekdal, in samenwerking met de Provincie Gelderland, de Gemeente Wageningen en de Gemeente Renkum een dialoogavond georganiseerd.  Hier was voor iedereen de gelegenheid om  mee te praten over de toekomst van het Renkums Beekdal.

De organisatoren en genodigden kunnen terugkijken op een geslaagde avond. Geïnteresseerden hebben kennis kunnen nemen van de plannen van de Provincie Gelderland, de gemeente Wageningen en de gemeente Renkum. Er waren veel vragen gesteld vanuit het publiek en de ontwerptafels hebben een palet aan suggesties opgeleverd. Dit alles wijst op grote betrokkenheid. Wij willen u graag bedanken voor uw inbreng.

U kunt het verslag van de avond en de presentaties van onze gasten hieronder terugvinden. De eerste presentatie is van de Provincie Gelderland over de planvorming rond het ecoduct tussen het beekdal en de uiterwaarden. De twee andere presentaties gaan over de besluitvorming en voorstellen met betrekking tot het plaatsen van windmolens en zonnepanelen en andere overwegingen in de ruimtelijke indeling van ons landschap.
Tevens willen we er u op attenderen dat de bewonersavond georganiseerd door de gemeente Wageningen over het omgevingsproces buitengebied, die gepland was op 19 maart, voorlopig is uitgesteld.
Te dowloaden documenten
1 Presentatie_SRB_dialoogavond_20feb2020
2 Presentatie_Provincie GLD_dialoogavond_20feb2020
3 Presentatie_Gemeente Renkum_dialoogavond_20feb2020
4 Presentatie_Gemeente Wageningen_dialoogavond_20feb2020
Begeleidende brief SRB_Dialoogavond 20 feb
Notulen Dialoogavond 20 februari_Toekomst van Renkums Beekdal