{"id":10946,"date":"2021-04-05T22:27:49","date_gmt":"2021-04-05T20:27:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/?p=10946"},"modified":"2022-10-01T13:14:27","modified_gmt":"2022-10-01T11:14:27","slug":"schrijvertjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/schrijvertjes\/","title":{"rendered":"Schrijvertjes"},"content":{"rendered":"<p>Op een warme dag in februari waren ze er weer: de zwart-glanzende kevertjes, krioelend op het spiegelend oppervlak van de beek. Ik ben altijd blij als ik ze weer zie. Schrijvertjes verkondigen het voorjaar en bewijzen bovendien dat het nog goed gaat met de kwaliteit van het water. Aanvankelijk zijn het er nog weinig, maar later in het jaar brengen ze met duizenden tegelijk de beek aan het trillen.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Schrijvertjes laten het water trillen\" width=\"840\" height=\"473\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ktoZ9jZhg8Q?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-10949\" src=\"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-238x300.jpg\" alt=\"\" width=\"238\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-238x300.jpg 238w, https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-813x1024.jpg 813w, https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-768x967.jpg 768w, https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-1220x1536.jpg 1220w, https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-1626x2048.jpg 1626w, https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-1200x1511.jpg 1200w, https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/20161119_151915-scaled.jpg 794w\" sizes=\"auto, (max-width: 238px) 85vw, 238px\" \/><\/a>Tijdens excursies mag ik graag van alles over ze vertellen. Hoe ze, met hun buik in het water blijven drijven dankzij hun waterafstotende dekschilden. Dat ze zich met hun behaarde achterpoten razendsnel kunnen voortbewegen. Dat ze vier ogen hebben, waarmee ze tegelijk onder en boven water kunnen kijken. Dat ze met hun antennes aan trillingen van het water voelen wanneer en waar er wat te eten valt. Dat ze leven van kleine beestjes die in het water zijn gevallen. Dat ze bij gevaar wegduiken met een luchtbel aan hun achterste. Maar dat ze ook uitstekend kunnen vliegen. En dat ze \u2026..<\/p>\n<p>Soms &#8211; terwijl het gros van het gehoor mijn betoog welwillend ondergaat &#8211; begint iemand over een \u2018krinkelend, winkelend waterding\u2019 en een \u2018zwart kabotseken\u2019. Doorgaans een dame op leeftijd. Ik haak er graag op in, want achter in mijn excursiemap weet ik het gedicht dat met deze woorden begint. Mijn generatie heeft het op school \u2013 al of niet met tegenzin \u2013 gelezen en prompt weer vergeten. Alleen het begin is bij een enkeling nog blijven hangen. Maar wat een \u2018kabotseken\u2019 is en hoe het verder gaat \u2026?<\/p>\n<p>\u2018Het Schrijverke\u2019 is in 1858 geschreven door Guido Gezelle, een Vlaamse priester. In zijn thans ouderwetse bewoordingen bevraagt hij de diertjes wat hen beweegt. Zijn taal behoeft wellicht wat uitleg, maar de verzen lopen nog steeds zo soepel als een schrijvertje.<br \/>\nProbeer het maar.<\/p>\n<p><strong>Het Schrijverke (Gyrinus natans)<\/strong><\/p>\n<p>O Krinklende winklende waterding,<br \/>\nmet \u2018t zwarte kabotseken aan,<br \/>\nwat zien ik toch geren uw kopke flink<br \/>\nal schrijven op \u2018t waterke gaan!<\/p>\n<p>Gij leeft en gij roert en gij loopt zoo snel,<br \/>\nal zie \u2018k u noch arrem noch been;<br \/>\ngij wendt en gij weet uwen weg zoo wel,<br \/>\nal zie \u2018k u geen ooge, geen \u00e9\u00e9n.<\/p>\n<p>Wat waart, of wat zijt, of wat zult gij zijn?<br \/>\nVerklaar het en zeg het mij, toe!<br \/>\nWat zijt gij toch, blinkende knopke fijn,<br \/>\ndat nimmer van schrijven zijt moe?<\/p>\n<p>Gij loopt over \u2018t spegelend water klaar,<br \/>\nen \u2018t water niet meer en verroert<br \/>\ndan of het een gladdige windtje waar,<br \/>\ndat stille over \u2018t waterke voert.<\/p>\n<p>O schrijverkes, schrijverkes, zegt mij dan, \u2013<br \/>\nmet twintigen zijt gij en meer,<br \/>\nen is er geen een die \u2018t mij zeggen kan: \u2013<br \/>\nWat schrijft en wat schrijft gij zoo zeer?<\/p>\n<p>Gij schrijft, en \u2018t en staat in het water niet,<br \/>\ngij schrijft, en \u2018t is uit en \u2018t is weg;<br \/>\ngeen christen en weet er wat dat bediedt:<br \/>\noch, schrijverke, zeg het mij, zeg!<\/p>\n<p>Zijn \u2018t visselkes daar ge van schrijven moet?<br \/>\nZijn \u2018t kruidekes daar ge van schrijft?<br \/>\nZijn \u2018t keikes of bladtjes of blomkes zoet,<br \/>\nof \u2018t water, waarop dat ge drijft?<\/p>\n<p>Zijn \u2018t vogelkes, kwietlende klachtgepiep,<br \/>\nof is \u2018et het blauwe gewelf,<br \/>\ndat onder en boven u blinkt, zoo diep,<br \/>\nof is het u, schrijverken zelf?<\/p>\n<p>En \u2018t krinklende winklende waterding,<br \/>\nmet \u2018t zwarte kapoteken aan,<br \/>\nhet stelde en het rechtte zijne oorkes flink,<br \/>\nen \u2018t bleef daar een stondeke staan:<\/p>\n<p>\u2018Wij schrijven,\u2019 zoo sprak het, \u2018al krinklen af<br \/>\nhet gene onze Meester, weleer,<br \/>\nons makend en leerend, te schrijven gaf,<br \/>\n\u00e9\u00e9n lesse, niet min nochte meer;<\/p>\n<p>wij schrijven, en kunt gij die lesse toch<br \/>\nniet lezen, en zijt gij zoo bot?<br \/>\nWij schrijven, herschrijven en schrijven nog,<br \/>\nden heiligen Name van God!\u2019<\/p>\n<p>Guido Gezelle.<br \/>\nUit: <em>Vlaemsche dichtoefeningen, 1858<\/em>.<\/p>\n<p><strong>Verklaring:<\/strong><br \/>\n<em>winklen<\/em>: scherpe bochten maken<br \/>\n<em>kabotseken<\/em>: mutsje<br \/>\n<em>geren<\/em>: graag<br \/>\n<em>spegelend<\/em>: spiegelend<br \/>\n<em>bediedt<\/em>: betekent<br \/>\n<em>kwietelen<\/em>: kwelen<br \/>\n<em>kapoteken<\/em>: manteltje<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Op een warme dag in februari waren ze er weer: de zwart-glanzende kevertjes, krioelend op het spiegelend oppervlak van de beek. Ik ben altijd blij als ik ze weer zie. Schrijvertjes verkondigen het voorjaar en bewijzen bovendien dat het nog goed gaat met de kwaliteit van het water. Aanvankelijk zijn het er nog weinig, maar &hellip; <a href=\"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/schrijvertjes\/\" class=\"more-link\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;Schrijvertjes&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10948,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79,13,18],"tags":[],"class_list":["post-10946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog-wim-braakhekke","category-insecten","category-nieuws"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10946"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10958,"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10946\/revisions\/10958"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.renkumsbeekdal.nl\/rb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}