Het lijkt wel magie. Op de waterspeelplaats van bezoekerscentrum Renkums Beekdal kijkt een zestal leerlingen geboeid toe hoe vies water – een mengsel van zand en water – op eenvoudige wijze in nog geen tien minuten schoon wordt gemaakt. Verbaasd en verrast zijn ze.
“Wie durft dit te proberen?”, vraagt Marianne Middelham, een van de vrijwilligers van het project Veluws Water van Stichting Renkums Beekdal. De leerlingen van groep 7 van basisschool De Keijenberg uit Renkum kijken elkaar aan. “Echt niet, ik wil niet ziek worden”, zegt de een. “Dat vind ik eng”, zegt de ander. “Wil echt niemand?”, probeert vrijwilliger Els van Dijk nog. En ja, één stoere jongen neemt een slokje van het zonet gezuiverde Veluwse water. “Helemaal niet vies”, merkt hij op, waarna al snel de rest volgt: “Best lekker!”
Meester Mathijs Mensink kan daarna natuurlijk niet achterblijven. Onder luid gejoel neemt hij een forse teug uit de bijna lege fles. “Lekker, maar het is ook een beetje zanderig. Dat geeft niet: dat schuurt lekker de maag”, grapt hij.
Zo werkt natuurlijke waterzuivering
Even daarvoor heeft ‘waterjuf’ Els van Dijk op inzichtelijke wijze laten zien hoe het komt dat de enorme zoetwaterbel onder de Veluwe – tien keer zoveel water als in het IJsselmeer – van topkwaliteit is. Ze doet dat met een in tweeën geknipte plastic fles: de bovenkant (ondersteboven) in de onderkant. De bovenhelft wordt eerst gevuld met watten, daarna met een laag zand en vervolgens met een laagje grind. “Ziedaar, de mini-waterzuivering is klaar.”
Vervolgens wordt het vieze water in de fles gegoten. Door de filtratie komt het er een stuk schoner uit. Laat je dat water nog een keer door de mini-waterzuivering lopen, dan wordt het nóg schoner – enzovoort.
“Zo gaat dat dus ook in de natuur”, verduidelijkt Marianne Middelham. “De vele zand- en grindlagen van de Veluwe zorgen voor een grondige reiniging van het regenwater. Het duurt heel lang voordat het door de bodem naar beneden zakt en in de grote zoetwaterbel onder de Veluwe komt.”
Leren over de waterhuishouding van de Veluwe
Leerlingen van groep 7 en 8 van de basisscholen in de gemeente Renkum leren door het project Veluws Water op een laagdrempelige manier over de waterhuishouding van de Veluwe en het ontstaan van beken, sprengen en watermolens aan de randen van de Veluwe. En ook waarom op de Veluwezoom dorpen en steden zijn ontstaan.
Vrijwilliger Fons Goselink zet dat nog eens uiteen aan de hand van een tekening: een dwarsdoorsnede van de Veluwe. Voor de kinderen is het een herhaling van wat ze kunnen weten – in de klas bekeken ze daar al een film over.
“Het water uit onze kraan komt rechtstreeks uit de Veluwe. Het Veluwse water is schoner dan spawater uit de fles. Daar moeten we dus heel zuinig op zijn”, legt Goselink uit.
Hoeveel water verbruik jij eigenlijk?
“Hoeveel water hebben jullie vanochtend al verbruikt?”, wil Nelly Lemmens weten. Een goede vraag, die tot nadenken stemt. Zo komen de kinderen erachter dat ze al meer water hebben gebruikt dan gedacht – en dat het waterverbruik van een douche, gemiddeld genomen, hoger ligt dan dat van een wc of wasmachine.
Al die weetjes komen tijdens het ren-je-rotspel aan het einde van de ochtend goed van pas. De leerlingen zijn uitgelaten en vinden deze praktijkles “hartstikke fijn”.
Vrijwilliger Marianne Middelham geniet er zelf ook zichtbaar van: “Dit is zo leuk om te doen. Het enthousiasme van de kinderen werkt aanstekelijk. Elke keer weer kijk ik ernaar uit om hier naartoe te gaan.”
Veluws water is een van de natuureducatieprogramma’s die de Stichting Renkums Beekdal aanbiedt aan de Renkumse basisscholen.
Vind je het ook leuk om hieraan mee te werken, neem dan contact op met info@renkumsbeekdal.nl
Bron: Het oorspronkelijke artikel is geschreven voor renkumverduurzaamtsamen.nl door Paul Bolwerk en gaat over het project Veluws Water. Het is gebaseerd op een door Stichting Renkums Beekdal geschreven verslag van het natuureducatieprogramma Veluws Water, dat de stichting aanbiedt aan Renkumse basisscholen.
